//////

Budownictwo

Rozkwit okresu klasycznego w Grecji

Budownictwo i architektura wraz ze sztuką europejską mają swoje korzenie w klasycyzmie, zaczerpniętym właśnie z tego okresu rozwoju sztuki greckiej. Jest drugim z etapów, na które składa się pełnia sztuki Grecji. Wszystko powstawało na terenach, które obecnie znajdują się na terenie dzisiejszej Mezopotamii. Punktem kulminacyjnym, który rozpoczną ten szlachetny dział w historii jest bitwa pod Salaminą. Tymczasem koniec jest połączony wraz ze śmiercią Aleksandra Macedońskiego. Po tym wydarzeniu nastąpił stopniowe rozczłonkowanie całego imperium. Okres klasyczny jest dzielony. Miejmy też świadomość, że sam podział czasu jest dodatkowo podzielony. Rozróżnia się etap wczesno klasycystyczny, który bezpośrednio połączony jest z początkiem drugiej wojny perskiej, ponieważ rozpoczęła się w tym okresie odbudowa zniszczonych Aten. Okres klasyczny był związany z działalnością Peryklesa. Tymczasem okres późnoklasyczny obejmował czas po zakończeniu wojen peloponeskich. Był to również czas włączenia Grecji do Imperium Aleksandra Wielkiego.

Charakterystyka okresu archaicznego w Grecji

W budownictwie greckim okres archaiczny to pierwszy z nurtów, jakie wyszczególniamy w tej charakterystyce. Jest najstarszym z trzech etapów rozwoju sztuki w okolicy basenu Morza Egejskiego. Początki sięgają aż najazdu Dorów na Peloponez w XII wieku. To zdarzenie bezpośrednio jest łączone z upadkiem kultury mykeńskiej. Koniec natomiast okresu archaicznego jest powiązany z początkiem drugiej wojny perskiej, a dokładnie przypieczętowany został bitwą pod Salaminą i zniszczeniem Aten w roku 480p.n.e. Okres archaiczny dzieli si na cztery przedziały czasowe. Nosiły one nazwę: okresu ciemnego, okresu wczesno-archaicznego, dojrzałego archaizmu i późnego archaizmu. Niestety nie zachowało się zbyt wiele artefaktów, które można by przytoczyć na dowód rozkwitu architektury i sztuki w tym czasie. Jednakże zwoje papieru i drobne pozostałości pozwalają archeologom snuć pewne przypuszczenia. Warto więc wybrać się do Grecji, aby na własne oczy doświadczyć zetknięcia się z tym zamierzchłym okresem.

Architektura starożytnej Grecji

W starożytnej Grecji sztuka i budownictwo rodziły się i powstawały z popiołów upadłej kultury mykeńskiej. Upadek był spowodowany najazdem Dorów. Czas który historycznie obejmuje to okres od około 1200 roku p.n.e. do I wieku p.n.e. Wraz z licznymi podbojami Rzymu kultura grecka nie zakończyła się definitywnie. Wciąż trwały antyczne wzorce, a artyści tworzyli z pasją. Najczęściej kopiowali znane dzieła greckie. To dzięki temu zachował się wygląd rzeźb które możemy dziś odtworzyć, stąd wiemy, jak wszystko się kształtowało. I właśnie sztuka grecka wywarła ogromny wpływ na sztukę rzymską, odciskając na niej niezatarte piętno. Możemy jednak do dziś z zapartym tchem podziwiać wpływy, które po sobie zostawiła. Sam czas trwania jest dzielony na poszczególne okresy. Wyróżniamy okres archaiczny, klasyczny i hellenistyczny. Każdy etap ma swoiste piękno, którego czas porywa również dzisiejszych architektów. Z pewnością warto obejrzeć pozostałości i zabytki po tym cudownym dla kultury europejskiej okresie.

Czym charakteryzuje się architektura high-tech?

Kierunek w budownictwie, który określamy mianem high-tech zaliczany jest do rozumianego w szerszym kontekście postmodernizmu. Skupia się przede wszystkim na wykorzystaniu nowych technologii, zarówno w konstrukcji budynków, oraz w aranżacji wnętrza, czyli wyposażeniu technicznym. Elementy, które najczęściej są powtarzane, czyli żaluzje i baterie słoneczne są swoista ornamentyką. Możemy zauważyć, że już w modernizmie architekci pierwszej połowy XX wieku docenili nowoczesne techniki budowlane oraz materiały, takie jak stal, beton i szkło. W ostatnich latach technologia rozwinęła się bardzo szybko. Największe zmiany przechodzi dział powiązany z konstrukcją samolotów i badaniem przestrzeni kosmicznej. W zaawansowanych technicznie budynkach połowę kosztów inwestycji stanowi samo techniczne wyposażenie projektu. W tym zawieramy system elektryczny, teleinformatyczny, klimatyzację i hydraulikę. Obecnie to właśnie technologia dominuje w projekcie każdego budynku i jego wnętrza.

Czym jest postmodernizm?

Architektura i budownictwo XX i XXI wieku to ogół prądów, które odcięły się grubą linią od modernizmu. W odróżnieniu od swojego poprzednika nie zauważamy w postmodernizmie ambicji awangardowych. Przedkładane jest natomiast komponowanie i łączenie nad poszukiwanie. Podstawowymi założeniami postmodernizmu jest pluralizm i złożoność. Według przedstawicieli tego gatunku architektura nie musi ulegać jakimkolwiek zmianom związanym z upływem ducha czasu i postępem technologicznym. Musi więc zależeć od kontekstu, nastroju i osobistych upodobań. Słowo postmodernizm zostało po raz pierwszy użyte przez Josepha Hadnuta, w roku 1945. Słowem tym określić można wszelkie prądy, które maja tendencje historyzujące. Rozwój tego typu architektury był związany z protestem przeciw wcześniejszym nurtom. Ważne więc było aby łączyć funkcjonalność z miejscowymi wzorcami historycznymi. Tymczasem za oceanem, w USA chciano uzyskać wysoką reprezentacyjność i nadać architekturze doniosłego znaczenia.

Czym jest architektura organiczna?

Jest to kierunek w modernistycznym budownictwie, który zakłada, że architektura powinna być kształtowana w swoistej analogii do natury. Cechuje ją płynność i plastyczność względem kształtowanej formy i wzorowanie się nieraz na organizmach żywych. Prąd ten rozwinął się na początku XX wieku. Miał swój wielki rozkwit w katach 50 i 60. W założeniach postulowano przede wszystkim o porzuceniu dawnych schematów. Wśród wyróżniających się architektów na uwagę zasługuje Louis Sullivan. Według niego samo kształtowanie się architektury nie polega na nadawaniu formy, ale na doszukaniu się jej rzeczywistego kształtu, na odnalezieniu go. O ile funkcjonalistyczny prąd modernizmu korzystał z analogii do przyrody, twórcy organicznej architektury naśladowali ją dosłownie. Uważali przy tym nierzadko, że samo projektowanie powinno stawać się częścią przyrody. Jednakże ten nurt zawsze już pozostał w cieniu stylu międzynarodowego, delikatnie tylko odciskając swoje znamię na obiektach użyteczności publicznej, takich jak kościoły czy teatry.

Konstruktywizm w architekturze

Prąd zwany konstruktywizmem, który jasno i wyraźnie określił swoją formę w budownictwie charakteryzował się przede wszystkim podkreśleniem cech samej konstrukcji danego obiektu. Opierało się to na teorii, która deklarowała estetyczną wartość budowli, jako logicznej zasadzie konstrukcji. W bardziej szerokim znaczeniu o konstruktywizmie mówimy, odnosząc się do wszelkich dzieł architektonicznych, które po prostu eksponują zamysł artysty, ukazując strukturę budynku. Cechami charakterystycznymi są wyszukane układy konstrukcji, które niejednokrotnie opierają się na generalnym pomyśle. Dawało to bowiem ogromne pole do popisu głównie w budowlach centralnych. Chętnie tez korzystano z kratownic i cięgien. Konstruktywizm cechował się celowością użytych materiałów i perfekcjonizmem planu. Stosowano obliczenia podparte osiągnięciami współczesnej nauki. Musimy jednak pamiętać, że styl ten w swoich postanowieniach nie dąży do pełni abstrakcji. Opierał się głównie na efektach kontrastu pomiędzy elementami ciężkimi i lekkimi. Sugerował też przezwyciężenie grawitacji. Zasady obejmowały początkowo anonimowość architektury i wchłonięcie metod przemysłowych, co wiązało się ściśle z marksistowskimi ideami społecznymi.

Ekspresjonizm w architekturze

Ekspresjonizm objawił się nie tylko w malarstwie. Był również widoczny w budownictwie. Był nurtem pośrednim pomiędzy architekturą secesji a modernizmu. Jego początki sięgają lat dwudziestych XX wieku, a pierwsze ślady wskazują na Niemcy, jako kolebkę tego prądu. Dla ekspresjonizmu charakterystyczne było silne podkreślenie kierunku pionowego, lub poziomego. Uwydatniano dynamiczne formy, po to, aby wywołać wrażenie strzelistości i nowoczesności. Plastyczność miała swoje korzenie w naturze, czasem jednak nawiązywano do elementów gotyckich. Ruch zwolenników ekspresjonizmu rozwijał się również w Holandii i krajach Europy Środkowej. Podstawowym motywem architektonicznym miała być korona miasta, czyli rodzaj ogromnego centrum kultury. Planowano także zastąpić miejskie budynki luźną zabudową, ściśle związaną z naturą. Nurt ekspresjonistyczny uwidocznił się przede wszystkim w stylu opływowym, który nieraz nazywany był dynamicznym. Chodziło tutaj o nawiązanie do samochodów i samolotów